Kort samengevat
Ja. Sinds 2 augustus 2026 gelden de transparantieregels van de Europese AI-verordening. Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens moet duidelijk zijn wanneer je met een AI-systeem communiceert en krijg je die melding uiterlijk bij de start van het gesprek. Voor een AI-telefonist betekent dat: zeg het in de eerste zin van de begroeting. Er bestaan uitzonderingen, maar een gewone zakelijke lijn moet daar niet op rekenen.
Dit artikel geeft weer wat de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) en de Europese Commissie over deze regels publiceren. Het is geen juridisch advies. De bronnen staan steeds bij de bewering, zodat je ze zelf kunt nalezen.
Wat zegt de regel?
De AI-verordening is Europese wetgeving die in stappen ingaat. De transparantie-eisen traden op 2 augustus 2026 in werking. De AP legt ze uit op de pagina Transparantie-eisen voor AI: wat betekent dit voor u?. Het eerste punt daar luidt dat AI-systemen zoals chatbots duidelijk herkenbaar moeten zijn.
Het voorbeeld dat de AP erbij geeft, gaat over de telefoon: de AI-stemassistent van je huisartsenpraktijk meldt aan het begin van het gesprek dat je met een AI-systeem praat. De AP schrijft verder dat je de melding uiterlijk bij de start van het gesprek krijgt, en dat dit schriftelijk, visueel of via een geluidsfragment kan. De informatie moet duidelijk en herkenbaar zijn.
In het nieuwsbericht van 31 juli 2026 noemt de AP dezelfde situatie: bel je met je huisartsenpraktijk of chat je met een webwinkel, dan moet duidelijk zijn wanneer je met een AI-assistent communiceert en niet met een medewerker.
Geldt dit ook voor mijn kleine bedrijf?
De AP maakt in haar uitleg geen onderscheid naar de grootte van de organisatie. Zij schrijft dat aanbieders en gebruikers van AI-systemen verplicht worden om transparant over AI te zijn. Zet je een AI-telefonist in voor je eenmanszaak, dan hoort de melding er dus ook bij jou in.
De AP schrijft ook dat er op deze regels uitzonderingen gelden en verwijst daarvoor naar de richtsnoeren van de Europese Commissie. Welke dat precies zijn, werken we hier niet uit. Voor een bedrijf dat klanten te woord staat is de veilige en eenvoudige keuze: gewoon melden.
Is er een overgangstermijn tot december?
Die bestaat, maar volgens de uitleg van de AP voor iets anders. Aanbieders van systemen die voor 2 augustus 2026 op de markt zijn gebracht, hebben vier maanden langer de tijd voor de verplichting om AI-inhoud digitaal te markeren, zoals een watermerk in een AI-foto. Bij de regel dat een chatbot of stemassistent herkenbaar moet zijn, noemt de AP zo'n extra termijn niet. Reken er dus niet op dat je begroeting nog even kan wachten.
Hoe zeg je het zonder de beller af te schrikken?
Kort, in de eerste zin, en direct gevolgd door wat de beller eraan heeft. Drie voorbeelden:
- "Goedemiddag, u spreekt met de digitale assistent van [bedrijfsnaam]. Ik ben een AI-systeem. Waarmee kan ik u helpen?"
- "Welkom bij [bedrijfsnaam]. U praat met onze AI-assistent. Ik noteer uw vraag en zorg dat een collega u terugbelt."
- "Goedenavond, [bedrijfsnaam]. We zijn gesloten, u spreekt met onze AI-assistent. Zegt u maar waarvoor u belt."
Wat niet werkt:
- Alleen een naam. "U spreekt met Sanne" vertelt de beller niet dat Sanne software is.
- Halverwege het gesprek. De melding hoort bij de start, niet nadat de beller zijn verhaal al heeft gedaan.
- Alleen op de website. Wie belt, heeft je website op dat moment niet voor zich.
- Ontkennen. Vraagt een beller of hij met een mens praat, dan is het antwoord nee.
Moet de beller ook een mens kunnen krijgen?
De AP en de Autoriteit Consument & Markt (ACM) deden op 2 oktober 2025 een gezamenlijke oproep: organisaties die chatbots gebruiken, moeten mensen altijd de mogelijkheid bieden om met een medewerker te spreken, en erop toezien dat de chatbot geen onjuiste, ontwijkende of misleidende informatie geeft. De toezichthouders wijzen erop dat het consumentenrecht bedrijven nu al verplicht tot rechtstreekse, effectieve en juiste communicatie met hun klanten.
In hetzelfde bericht staat waarom: uit consumentenonderzoek van de ACM blijkt dat het ontbreken van menselijk contact bij een klantenservice een van de grootste ergernissen is. Het bericht gaat over chatbots in het algemeen en noemt de telefoon niet apart. De les is voor een telefoonlijn dezelfde. Geef de AI een uitweg: doorverbinden naar een collega als die er is, en anders een terugbelverzoek met een duidelijke toezegging wanneer er wordt teruggebeld.
Wie houdt toezicht, en wat riskeer je?
De AP noemt zichzelf in het bericht van 31 juli 2026 de beoogd toezichthouder op de AI-verordening. De Europese Commissie schrijft in haar bericht van 2 augustus 2026 dat voor ondernemingen boetes mogelijk zijn tot 15 miljoen euro of 3% van de wereldwijde jaaromzet, en dat daarbij rekening wordt gehouden met de belangen van kleine en middelgrote ondernemingen. Dat zijn maxima. Voor een mkb-bedrijf is de praktische reden om het goed te doen eenvoudiger: een klant die er halverwege achter komt dat hij met software praat, voelt zich voor de gek gehouden.
Checklist voor je eigen lijn
- Bel je eigen nummer op een moment dat de AI opneemt.
- Hoor je in de eerste zin dat je met een AI-systeem praat?
- Vraag: "Spreek ik met een mens?" en luister of het antwoord klopt.
- Vraag naar een medewerker en kijk wat er gebeurt, binnen en buiten openingstijden.
- Lees de samenvatting die je daarna ontvangt en controleer of die overeenkomt met wat je zei.
Hoe gaat dit bij 1018voice?
De AI Receptionist van 1018voice richten wij voor je in. Vooraf bespreken we hoe de AI zich voorstelt, welke vragen hij stelt en wanneer hij doorverbindt. Zet de melding dat de beller met een AI-systeem praat in die eerste zin, en spreek af wat er gebeurt als iemand om een medewerker vraagt. Wil je de begroeting later aanpassen, dan geef je dat aan ons door.